Barkley Marathon - Những giải chạy đường dài khắc nghiệt nhất thế giới (Kỳ 1)

Barkley Marathon là một trong những giải chạy khắc nghiệt nhất thế giới. Trong lịch sử 36 lần tổ chức, đã hơn 1000 người tham dự nhưng mới chỉ có 15 người hoàn thành cự ly và về đích. Trong số đó chưa có một người phụ nữ nào. Giải chạy được tạo ra và tổ chức bởi Gary Cantrell (thường được gọi là Lazarus Lake, hay Laz), giám đốc của một số giải ultramarathon, người sáng tạo ra thể thể thức backyard ultra. Không chỉ nổi tiếng về độ khó, Barkley Marathon còn trở nên đặc biệt bởi những câu chuyện và nghi thức thú vị xung quanh nó.

Câu chuyện đằng sau Barkley Marathon

Vào năm 1977, Jame Earl Ray, kẻ đã ám sát Martin Luther King Jr. (nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ gốc Phi, một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử nước Mỹ đương đại) cùng một số phạm nhân khác, đào thoát khỏi nhà tù Mountain State ở hạt Morgan, bang Tennesse. Một cuộc vây bắt được tiến hành và sau hơn 2 ngày, hắn đã bị bắt ở nơi cách nhà tù chỉ có 8 dặm! Gary Cantrell (thường được gọi là Laz) nghe được tin này trên radio, ông cười khẩy và nghĩ rằng trong thời gian 60 tiếng đó, mình hoàn tòan có thể chạy được hơn 100 dặm. Gần 9 năm sau, giải chạy ra đời trên chính khu rừng bên cạnh nhà tù, được Cantrell đặt tên theo tên một người bạn hàng xóm, một cựu chiến binh từng tham chiến ở Việt Nam bị thương và không thể chạy nữa. Khi còn trẻ họ thường chạy bộ cùng nhau và rất hứng thú với bộ môn này.
Ảnh: Jared Campbell - Người từng 3 lần hoàn thành Barkley Marathon 

Barkley thật chẳng giống giải chạy ultra marathon nào khác trên thế giới. Trong 60 giờ, người tham gia phải hoàn thành 5 vòng lặp, mỗi vòng 20 dặm đi xuyên qua rừng và núi ở vườn quốc gia Frozen Head. Trên đường bằng, việc hoàn thành 100 dặm trong 60 giờ là hoàn toàn khả thi. Giải Hardrock 100, một trong những giải chạy siêu dài khó nhất và danh giá nhất, có thời gian cut-off là 48 giờ. Nhưng cung đường của Hardrock chỉ có tổng độ cao tích lũy là 33000 feet và phần lớn là những đường mòn đã có sẵn. Trong khi tổng độ cao của giải Barkley gần gấp đôi số đó và phần lớn đoạn đường không có sẵn lối đi.
 
Công bằng mà nói, Cantrell không có ý định khiến giải chạy này trở nên dễ dàng hơn. Không thiếu những đường mòn ở khu vực vườn quốc gia Frozen Head, nhưng cung đường của Barkley Marathon gần như không đả động gì tới chúng. Nơi này được biết tới nhiều bởi thảm thực vật dày, địa hình dốc gắt, mưa lạnh và mây mù dễ gây lạc đường. Cũng dễ hiểu khi phần lớn người từng tham gia nói cung đường đó cỡ phải 26 dặm (tức bằng full marathon) vì có thể họ bị lạc quá nhiều.


Sự thật là cung đường của Barkley Marathon ban đầu chỉ dài hơn 55 dặm và được Cantrell thay đổi rất nhiều qua các năm. Mỗi khi có một người hoàn thành, ông lại sửa cung đường và làm nó khó hơn chút nữa. Trả lời phỏng vấn tờ Outside năm 2018 ông từng nói “Thật dễ dàng để thiết kế một giải chạy bất khả thi và thật dễ dàng để tạo nên một giải chạy mà mọi người đều có thể hoàn thành. Thật sự rất khó để tìm ra điểm mà sự bất khả thi ở rất gần."

Ảnh: Ngay cả nội dung in trên bib chạy cũng có nội dung trêu chọc người tham gia

Đăng ký tham gia

Mỗi năm chỉ có khoảng 30-40 người được lựa chọn để tham gia giải chạy này. Người muốn tham gia phải gửi yêu cầu qua thư để được có thể có tên trong danh sách rút gọn. Họ thậm chí được khuyến khích viết một bài luận với chủ đề "Tại sao tôi nên được chọn để tham gia chạy Barkley Marathon?" để tăng khả năng được có tên trong danh sách rút thăm.

Ảnh: Biển số xe của những người lần đầu tham dự giải mang tới

Phí tham gia chỉ mang tính tượng trưng 1.6 đô-la kèm theo một vật phẩm tặng Cantrell tùy thuộc việc vận động viên đó là ai. Với người nằm trong số 15 người từng hoàn thành giải đấu, họ sẽ chỉ cần mang theo 1 bao thuốc lá Camel. Với người từng tham gia nhưng chưa hoàn thành lần nào, họ sẽ phải mang theo một đôi tất (vớ) tối màu hiệu Gold Toe. Còn người tham gia năm đầu tiên sẽ phải mang theo một chiếc biển số xe ô tô của bang hoặc quốc gia của họ.

Sự kiện diễn ra như thế nào?


Thông thường giải chạy sẽ diễn ra vào tháng 3 hoặc tháng 4 tùy năm. Chỉ có người tham gia chạy được phép xuất hiện trên đường đua. Các tình nguyện viên hay người nhà vận động viên bắt buộc phải chờ ở gần một cái cổng màu vàng của vườn quốc gia Frozen State, cũng là nơi xuất phát/kết thúc 1 vòng 20 dặm.  Ngoài ra trên đường chạy sẽ có 2 trạm tiếp nước tự phục vụ.

Chẳng ai biết được giải chạy bắt đầu lúc mấy giờ. Người ta sẽ đợi Cantrell thổi vào một cái vỏ ốc và cuộc đua sẽ diễn ra đúng một giờ sau đó. Các vận động viên sẽ chờ ở cái cổng màu vàng, và đúng một tiếng sau, Laz châm điếu thuốc hiệu Camel ông ưa thích để thay cho tiếng súng báo hiệu cuộc đua chính thức bắt đầu
Nghi thức bắt đầu Barkley Marathon: Laz đứng cạnh cổng vàng và châm một điếu thuốc

Như đã nói, để hoàn thành cuộc đua, điều mà không tới 2% những người tham gia giải này từng có thể làm được, người tham gia phải hoàn thành 5 vòng chạy trên 1 cung đường 20 dặm. Thời gian tối đa để hoàn thành 1 vòng là 12 tiếng.

Các vận động viên không được mang theo bất kỳ một thiết bị GPS nào. Thay vào đó, họ phải sử dụng bản đồ giấy và la bàn để đi theo một cung đường Cantrell đã vẽ ra trước. Có khoảng 9 đến 13 cuốn sách được ông đặt rải rác trên đường. Vận động viên phải xé đúng trang sách có thứ tự tương ứng với số bib của mình trong tất cả các cuốn, để chứng minh rằng họ đã hoàn thành 1 vòng, và chạm tay vào cổng vàng khi về tới nơi. Nếu chạy xong 1 vòng trước 12 tiếng, họ có quyền nghỉ ngơi trước khi chạy vòng tiếp theo đúng bằng thời gian về đích trước thời hạn. Sang vòng chạy tiếp theo, họ sẽ được cung cấp 1 số bib mới.


Hai vòng đầu tiên xuất phát theo một chiều và 2 vòng tiếp theo những người còn trụ được lại sẽ phải chạy theo hướng ngược lại. Trong 4 vòng đầu, người tham gia được phép đi theo cặp. Sang tới vòng thứ năm, nếu có nhiều hơn 1 người chạy, họ sẽ phải chạy ngược chiều nhau. Ai chạy theo chiều nào sẽ do người đầu tiên về đích vòng 4 quyết định.
Nếu tìm thấy tất cả các trang sách, hoàn thành 5 vòng, họ sẽ chạy hết tổng quãn đường khoảng 100 dặm (có thể cỡ 120 dặm nếu lạc đường), leo tổng độ cao gấp đôi độ cao của Everest, trong vòng dưới 60 tiếng. Nếu bị loại, các runners có thể nỗ lực hoàn thành 3 vòng đầu trong vòng 40 tiếng để được công nhận “Fun run” và được phép chạy vòng thứ tư (nếu họ muốn).

Phần thưởng dành cho người thắng cuộc

Nếu không thể hoàn thành cuộc đua, người tham gia sẽ phải đứng ở cạnh cổng màu vàng (nơi xuất phát và kết thúc mỗi vòng chạy) để nghe tiếng kèn như một nghi thức để thừa nhận sự rút lui khỏi giải của mình.


Còn phần thưởng dành cho người hoàn thành giải chạy là gì? Phần thưởng chính là việc họ không phải chạy nữa. Không sâm panh, không rượu, không huân chương, người hoàn thành cuộc đua sẽ được chuẩn bị sẵn 1 chiếc ghế kê ngay cạnh cái cổng vàng, để họ có thể nghỉ ngơi và kể cho những người xung quanh nghe về hành trình khó tin của mình.

Tìm hiểu thêm về Barkley Marathon

1) Trang web chính thức của giải - Ngay cả trang web chính thức cũng không cung cấp nhiều thông tin về giải 

2) Phim tài liệu "The Race That Eats Its Young" (2014) và "Where Dreams Go to Die" (2018-miễn phí)