Tự vệ và chạy bộ

Giữ an toàn khi chạy bộ có thể không phải là một chủ đề thú vị để suy nghĩ, để viết về hay áp dụng trong các buổi chạy hàng ngày, nhưng điều đó không làm giảm đi tầm quan trọng của nó. Nếu bạn đã từng cảm thấy lo lắng - hoặc nghe lại những câu chuyện đáng lo ngại từ các nạn nhân bị quấy rối hay tấn công khi đang chạy bộ một mình - thì bạn biết rằng điều quan trọng là cần ý thức và thực hiện một số biện pháp phòng ngừa để giữ an toàn cho bản thân khi chạy bộ, nhất là nếu bạn thường chạy một mình, khi trời tối hoặc ở những nơi vắng người.


Với ảnh hưởng từ COVID-19, nhiều người tim tới chạy bộ như một hình thức tập luyện thể thao thay thế nhưng có thể họ chưa hoặc không nghĩ đến các vấn đề an toàn khác ngoài dịch bệnh. Chạy một mình có thể giúp bảo vệ bạn khỏi việc lây nhiễm virus, nhưng cũng có thể đem tới rủi ro nhiều hơn nếu không biết cách phòng vệ cho bản thân. Khi chạy một mình, bạn có thể đang chìm sâu trong suy nghĩ, trong âm nhạc, hoặc chỉ đơn giản là tập trung vào chạy. Sự thiếu cảnh giác về môi trường xung quanh này, kết hợp với các yếu tố ngoại cảnh khác, có thể làm tăng nguy cơ biến chúng ta trở thành mục tiêu của tội phạm cướp giật, hiếp dâm hoặc tấn công tình dục.

Thật khó có thể lường trước được mọi tình huống có thể xảy ra, nhưng một số mẹo dưới đây có thể giúp bạn giữ an toàn cho chính mình, “nhẹ đầu" và tự tin hơn mỗi khi bước ra khỏi nhà đi chạy.

1. Giảm thiểu nguy cơ

Như vẫn thường nói, phòng bệnh hơn chữa bệnh. Sẽ tốt hơn nếu chúng ta ý thức được nguy cơ và có những biện pháp thích hợp để giảm thiểu khả năng trở thành nạn nhân của một vụ tấn công.
  • Cảnh giác với những gì xảy ra xung quanh mình

Hãy mở to mắt ra và để ý những gì xảy ra quanh bạn trên đường chạy. Hạn chế tối đa việc đeo tai nghe nhạc hoặc vừa nhắn tin vừa chạy bộ, bởi nó làm bạn mất cảnh giác và ý thức về những gì xảy ra xung quanh - không chỉ tăng nguy cơ bị tấn công mà còn cả nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông nếu bạn đang chạy dưới lòng đường nhiều xe chạy. Nếu bạn thực sự cần nghe nhạc, hãy cân việc đeo tai nghe 1 bên hoặc sử dụng tai nghe dẫn truyền qua xương như Aftershockz, hoặc dùng loa ngoài điện thoại hoặc 1 chiếc loa mini. Ngoài ra, khi chạy một mình ở nơi vắng vẻ, việc liên tục nhắn tin hay bấm điện thoại thể hiện rằng bạn có thể đang cô đơn, không có ai đi kèm hoặc đang lạc đường. Và kẻ xấu sẽ thêm tự tin nếu chúng nhìn thấy bạn làm vậy.

  • Thông báo với người thân về kế hoạch buổi tập của bạn

Một nguyên tắc khá cơ bản đó là nói với người thân về địa điểm tập luyện, thời gian dự kiến bạn sẽ về. Không bao giờ là quá muộn, nhấc máy lên nếu bạn quên làm điều đó trước khi ra khỏi nhà. Ngay cả khi bạn đang đi chạy một mình và cảm giác bị theo dõi, hãy gọi điện thoại cho người thân và thông báo về vị trí hiện tại. Nếu có chuyện xấu xảy ra ngay sau đó, người ở đầu dây bên kia sẽ nghe thấy bất thường và tìm kiếm sự trợ giúp thay bạn. Ngay cả nếu khu vực đó không có sóng điện thoại, việc rút điện thoại ra và giả vờ gọi cho người thân và nói vài câu cũng sẽ làm đối tượng đang bám đuôi phải do dự

  • Lựa chọn trang phục phù hợp và mang theo những thứ cần thiết

Nếu chạy một mình buổi tối, chúng ta nên mặc đồ và đi giày có họa tiết phản quang. Mang theo điện thoại, dụng cụ tự vệ và giấy tờ tùy thân, thậm chí là cả đèn pin nếu cần. Dụng cụ tự vệ sẽ được bàn tới kĩ hơn ở phần sau. Đừng quên để trang sức hay tư trang có giá trị ở nhà hoặc trong cốp xe; cầm theo vừa đủ tiền mặt nếu cần. Riêng với nhẫn cưới, bạn có thể xoay nhẫn sao cho mặt gắn đá (kim cương hoặc mặt sắc nhọn) hướng vào trong lòng bàn tay. Bạn vừa có một thứ lợi hại để sử dụng khi tự vệ, vừa che đi được trang sức giá trị của mình mà không cần mất công tháo chúng khỏi tay.

  • Vỉa hè hay lòng đường?

Nếu bạn chạy ngoài đường, hãy chạy trên vỉa hè khi có thể. Đó không chỉ là hành động tuân thủ luật giao thông, vỉa hè thường có khoảng cách đáng kể với các phương tiện giao thông, hạn chế đáng kể nguy cơ kẻ gian đi xe máy có cơ hội tiếp cận bạn. Nếu bắt buộc phải chạy dưới lòng đường bên cạnh các phương tiện khác trong phần lớn thời gian, hãy cân nhắc chạy ngược chiều xe cộ di chuyển và sát với lề đường. Phần lớn các đối tượng thường chọn tiếp cận nạn nhân từ phía sau, do đó việc chạy ngược chiều phương tiện sẽ giúp bạn ý thức được thứ gì đang lại gần và có thể phản ứng kịp thời

  • Lên kế hoạch trước về cung đường chạy:

Hãy tìm hiểu và lên kế hoạch trước về cung đường bạn định chạy. Nắm rõ vị trí các điểm tiếp nước, cửa hàng tạp hóa, cửa hàng tiện lợi, hay bất cứ nơi nào có thể đóng vai trò một điểm an toàn để bạn có thể tìm kiếm sự trợ giúp khi cần. Lý tưởng nhất là cung đường đó quen thuộc với bạn, thường xuyên có người qua lại và được chiếu sáng đầy đủ (đèn đường hoặc ánh sáng tự nhiên)

  • Chạy theo nhóm:

Nếu bạn muốn khám phá cung đường mới, chạy bộ bên ngoài khi trời tối hay chạy ở nơi vắng vẻ ít người qua lại, sẽ tốt hơn khi chúng ta có thể rủ được một nhóm từ 3 người trở lên. Đi theo nhóm và luôn duy trì khoảng cách gần để có thể giúp đỡ nhau khi cần. Và mặc dù việc chạy theo nhóm không phải lúc nào cũng thực tế, nhưng nếu bạn không cảm thấy an toàn khi chạy một mình, có thể đã đến lúc cân nhắc tìm một người bạn hoặc thành viên trong gia đình để chạy cùng hoặc thỉnh thoảng đạp xe bên cạnh bạn khi bạn chạy bộ. Tìm được bạn chạy luôn cùng pace với mình có thể không dễ. Nếu hai người chạy bộ không cùng tốc độ trên một vòng lặp ngắn (vài trăm mét tới một vài km), một người hoàn toàn có thể chạy vòng ngắn hơn hoặc chạy theo hướng ngược lại, để cả hai có thể liên tục nhìn thấy nhau sau vài phút.

  • Tin tưởng trực giác của bản thân:

Nếu bạn nghi ngờ phía trước không an toàn hoặc cảm thấy không ổn, hãy chạy ngược lại hoặc rẽ sang lối đi khác.


2. Bảo vệ bản thân:

  • Mang theo dụng cụ tự vệ:

Đem theo dụng cụ tự vệ khi đi chạy có thể giúp bạn tự tin hơn rất nhiều khi chạy ngoài đường một mình. Tuy nhiên đừng đem thứ gì theo nếu bạn không biết sử dụng nó thành thạo. Bởi nếu cướp được, kẻ xấu có thể dùng chính vật đó để tấn công lại chúng ta. Trên thị trường có một số loại dụng cụ tự vệ chúng ta có thể đem theo đi chạy như móc chìa khóa, que kim loại, bình xịt hơi cay,.. Nhưng tương đối khó tìm mua trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam. Dưới đây là một vài móc chìa khóa kiêm dụng cụ tự vệ với hình dạng tương tự nhau, giá rẻ và không cần làm quen nhiều để sử dụng.




Điểm mạnh của móc chìa khóa kiểu này chính là khi xỏ ngón tay vào hai lỗ, bàn tay vẫn có thể duy trì các hoạt động cầm nắm bình thường trong khi chạy và kẻ xấu rất khó đoạt nó từ tay chúng ta. Mang theo thứ này đi chạy có thể hơi “hardcore” với một số người nhưng chắc chắn đối tượng có ý đồ xấu sẽ phải suy nghĩ lại khi nhìn thấy bạn luôn đeo nó trên tay.
  • Sử dụng tiếng hét hoặc tiếng để gây sự chú ý:

La hét là bước đầu tiên tốt nhất khi bạn bị rượt đuổi hoặc tấn công, vì có thể có sự trợ giúp ở gần. Điều bạn nói không thực sự quan trọng, dù đó là “CỨU” hay “CỨU VỚI”, chỉ cần bạn hét to nhất có thể. Sẽ đỡ mất sức hơn nếu bạn mang theo còi. Một lưu ý nho nhỏ là hầu hết các vest nước chạy bộ có gắn sẵn còi cứu hộ.



  • Trang bị kỹ năng tự vệ:

Dù không mong muốn, nhưng đôi khi trường hợp xấu nhất vẫn có thể xảy ra. Dưới đây là một số mẹo có thể áp dụng khi bị tấn công và bạn chưa từng qua trường lớp nào về võ thuật tự vệ.

- Các vị trí có thể dùng để tấn công đối phương để tự vệ: mũi, mắt, tai, chỗ hiểm,.... Bạn chắc chắn sẽ không muốn đánh vào cằm hoặc vào mặt hoặc vào trán, vai hoặc ngực - bởi đó là những vùng cứng hoặc vùng có thể tập tạ và tập sức mạnh để đồ sộ hơn. Đối tượng có thể tập tạ để tay to hơn, ngực khỏe hơn, nhưng không có cách nào để mũi, mắt, hay tai trở nên "cứng" và khỏe hơn cả.
- Nếu bị khóa chặt từ phía sau, hãy sử dụng củ trỏ và thúc mạnh về phía sau
- Khi bị giật tóc: dùng 1 tay túm tóc sát da đầu và tay còn lại kéo tóc về phía mình.
- Sử dụng mô cái và mô út ở bàn tay thay vì nắm đấm: đơn giản bởi chúng là phần cứng hơn của bàn tay và sẽ làm bạn đỡ đau hơn khi ra đòn, khi bàn tay mở ra, bạn sẵn sàng nắm, giật, kéo,... nếu cần.
- Nếu mục đích của chúng chỉ là cướp tài sản, tốt nhất hãy vứt cho chúng thứ chúng cần, để chút thời gian bạn có thể chạy trốn.
- Mục đích cuối cùng của mọi biện pháp tự vệ là chạy trốn: đừng để kẻ xấu xô bạn ngã hoặc nằm xuống đất - bởi bạn sẽ mất thế chủ động.

Trong các thành phố lớn có tổ chức rất nhiều lớp học võ tự vệ để bạn có thể trang bị cho bản thân. Trong khuôn khổ bài viết này, thật khó cho Mới Chạy Bộ có thể đưa ra các lời khuyên hay tình huống giả tưởng có thể xảy ra. Sẽ tốt hơn nếu bạn được thực hành trong một môi trường giả định - như lớp học võ thuật và biến chúng trở thành phản xạ tự nhiên. 
  • Đưa ra cảnh báo, khai báo khi bị tấn công

Khi trường hợp xấu nhất xảy ra, hãy thông báo với chính quyền sở tại và cộng đồng chạy bộ địa phương để nâng cao nhận thức và cảnh giác về tình hình trong khu vực đó.

3. Tạm kết

Ít ai trong chúng ta muốn nghĩ đến khả năng mình bị tấn công khi đang đi chạy. Hầu hết những người chạy bộ đều nghĩ rằng thời gian của họ trên đường là cơ hội để giải tỏa những căng thẳng của cuộc sống và thoát khỏi những đua tranh. Nhưng sự thật là những runners vẫn là đối tượng dễ bị tổn thương ở một mức độ nào đó. Thực hiện các bước đơn giản trên đây là một cách để đảm bảo an toàn cho bạn. Nếu bạn thường chạy một mình, đặc biệt là vào sáng sớm hoặc tối muộn, tham gia một lớp học võ tự vệ hoặc (và) mang vật dụng tự vệ có thể giúp bạn yên tâm hơn.